Op enkele dagen / weken tijd heeft het coronavirus onze manier van werken fundamenteel veranderd, niet? Ben jij net als velen nu ook van thuis uit aan de slag? Hierdoor ben je waarschijnlijk op onbekend terrein gekomen in termen van hoe je jouw werk moet uitvoeren, hoe je samenwerkt met je collega’s en hoe je zaken oplevert. En daar bovenop moet je rekening houden met tal van ”nieuwe” beperkingen. Allemaal niet evident.
Een van mijn klanten vroeg me gisteren hoe het komt dat ze toch uitgeput is op het eind van de dag, ondanks het toepassen van mijn tips rond homeworking. Ze begreep niet hoe dat kon. “Ik ben verlost van het slopende woon-werkverkeer en ik zit ‘gewoon’ thuis op één of andere video call.” zei ze. “Ik kan op elk moment in de snoepkast, ik moet niet rennen van de ene vergadering naar de andere en ik kan stoppen wanneer ik wil. Wat gebeurt er toch met mij? Waarom ben ik dan toch zo moe?”
Wel, ik legde haar uit dat er wel degelijk een logica achter haar vermoeidheid zat. Hieronder vind je een aantal mogelijke verklaringen over hoe het komt dat je misschien ook zo uitgeput bent, en nog belangrijker, wat je eraan kan doen (*):
1. Jij hebt hier niet voor gekozen.
Eén van de drie fundamentele elementen van gezond werkvermogen is autonomie (=zelfexpressie & gevoel van controle). Velen van jullie werden “naar huis gestuurd” en hebben niet langer de keuze om op de gebruikelijke manier naar kantoor of naar het werk te gaan. Dit gebrek aan keuze kan frustrerend en zelfs desoriënterend zijn.
Wat kan je doen? Zoek naar manieren om, in je dag, eigen keuzes in te bouwen. Bepaal zoveel mogelijk zelf je vergadertijden en behoud de controle over hoe je projecten worden uitgerold. Probeer de volgorde van je taken of de flow van je dag zelf te bepalen. Zelfs het plannen van pauzes kan je een gevoel van controle geven over hoe jij jouw tijd beheert.
2. Je beleeft het leven intenser.
Een van de uitdagingen van met name video calls is de intensiteit. Je kijkt de hele dag naar gezichten zonder dat je visuele pauzes kunt nemen. Je ogen zijn gericht op wat zich in de buurt bevindt, wat fysiek vermoeiend is, maar het kan ook sociaal vermoeiend zijn. Je bent misschien niet gewend om jezelf voor de camera te zien of te horen. Dus je moet je gevoel van eigenwaarde behouden ondanks het feit dat je nieuwe rimpels ontdekt of de asymmetrie van je wenkbrauwen je plots opvalt. Of je hebt de neiging om je gezicht constant aan te raken (een gewoonte die je nu best kan afleren). Hoewel deze gewoontes misschien gek of wispelturig lijken, zijn ze dat niet. Ze hebben te maken met je identiteitsgevoel. Het proces van het gewoon raken aan je jezelf, kan vermoeiend zijn, zeker op deze nieuwe manier.
Wat kan je doen? Vermijd om te veel stil te staan bij jezelf. Richt je in plaats daarvan op anderen, op het werk en op de bijdragen die je aan jouw team levert. Zorg er ook voor dat je vaak genoeg wegkijkt – en focus op dingen in de verte (het uitzicht uit het raam of de schilderijen aan je muur), in plaats van je uitsluitend te concentreren op wat dichtbij is.
3. Je ervaart meer druk.
Bij onderzoek naar de “work life balance” is één van de belangrijkste elementen, het aantal rollen dat je moet vervullen. Tijdens dit nieuwe normaal lijken we meer huishoudelijke taakjes te moeten doen (partnerrol). Bovendien, als je kinderen hebt, geef je ondersteuning bij het schoolwerk bij elk van hen (onderwijzersrol) of plan je activiteiten om ze bezig te houden (ouderrol). Dit alles komt bovenop het proberen je werktaken tot een goed einde te brengen (werknemerrol). De eisen worden dus verhoogd en je energieniveau of veerkracht is gelijk of zelfs verminderd.
Wat kan je doen? Blijf positief en focus op de dingen waarvoor je dankbaar bent. Dankbaarheid heeft veel positieve effecten, zowel mentaal als fysiek. Dus waardeer de tijd samen, waardeer je afgenomen woon-werkverkeer en waardeer het aanpassingsvermogen dat je in jezelf op deze manier versterkt.
4. Je moet nadenken over dingen die vroeger automatisch gingen.
Uitputting kan ook optreden als gevolg van fricties en frustraties in je dag. Als je op kantoor was, kon je moeiteloos van de ene vergaderruimte naar de andere wandelen, om daar bvb. de discussie voort te zetten op een ander white board. Nu vereisen deze activiteiten meer van ons bewust denken. Verbinding maken via technologie is zelden naadloos en je moet mogelijk nieuwe software aanleren om, op afstand, samen met je team, nieuwe dingen te creëren.
Wat kan je doen? Volhouden! Naarmate nieuwe manieren van werken “normaal” worden, en naarmate je de nieuwe technologieën beter onder de knie krijgt, zullen ze makkelijker verlopen en zullen je hersenen er minder moeite mee hebben.
5. Je mist mensen.
Eén van de geweldige dingen van het werk zijn de regelmatige contacten die je hebt met mensen die niet noodzakelijkerwijs deel uitmaken van je directe omgeving. De koffiebar op kantoor biedt de mogelijkheid om collega’s tegen te komen, verbonden te blijven en relaties te onderhouden met mensen die je niet per se ziet tijdens je dagelijkse taken. Tijdens de crisis, zijn je contacten waarschijnlijk sterk afgenomen en mogelijks mis je je vrienden of ervaar je zelfs wat verdriet. Werk is fundamenteel een sociale gebeurtenis en zelfs voor degenen die eerder introvert zijn, is menselijke connectie een belangrijk onderdeel van de werkervaring. Je bent uitgeput omdat je nu geen energie krijgt van deze regelmatige contacten en/of omdat het onderhouden van die contacten meer bewuste inspanning vereist.
Wat kan je doen? Leg op nieuwe manieren contact met collega’s via Zoom, Slack, Teams of Skype. En organiseer bvb op een vast uur in de dag een digitale, virtuele koffieklets. Dit lijkt in het begin misschien ongebruikelijk, maar onthou dat anderen waarschijnlijk dezelfde ongemakken voelen als jij en dat het elke keer iets eenvoudiger zal zijn. En wie weet wordt deze manier van communiceren na deze crisis het nieuwe normaal.
6. Je wordt door informatie overweldigd.
Naast de informatie die je actief zoekt over het coronavirus, word je ook overspoeld door meer “ongevraagde” informatie: Je bedrijf stuurt je regelmatig e-mails om je te ondersteunen. Je krijgt regelmatig updates van je management om je gefocust te houden en je krijgt meer dan ooit verzoeken van “externen” die ook proberen te overleven. De stortvloed aan informatie is enorm en het is niet evident om deze stroom het hoofd te bieden.
Wat kan je doen? Informatie filteren en prioriteiten stellen. Hoewel je up-to-date moet blijven, kan je beter streng zijn en je eigen grenzen bewaken. Je kan bvb jezelf toestemming geven om niet elke niet-kritieke e-mail op te volgen. Ja dat kan!
7. Je bent afgeleid.
Hoewel thuiswerken in eerste instantie een wondermiddel lijkt, is het niet zo gemakkelijk vanwege alle afleidingen thuis. Kinderen of partners kunnen zorgen voor afleiding, vooral als je geen speciale werkplek hebt om thuis te werken. Maar bovendien kan je ook worden afgeleid door die kleine huishoudelijke taakjes die lijken te schreeuwen om aandacht. Zelfs die wandeling waarvan je wilt dat je er de tijd voor neemt, spookt door je hoofd.
Wat kan je doen? Maak deze afleidingen een onderdeel van je dag. Plan ze ook in. Spreek bvb. af om je lunchpauze samen met je gezin te nemen of om samen uit te waaien.
8. Je beweegt niet.
Beweging is gezond en cruciaal voor je welzijn. Het feit dat je niet kan wandelen van de trein naar je werk of over het terrein van je bedrijf, leidt mogelijk ook tot meer uitputting dan normaal. Ja, niet bewegen is vaak vermoeiender dan het omgekeerde, omdat je metabolisme niet wordt geactiveerd.
Wat kan je doen? Sta op en beweeg tijdens vergaderingen. Ga staan, ga zitten of ga naar de keuken om nog een tas koffie te nemen. Je kan ook overwegen om een kleine pauze in te lassen waarbij je een paar sprongen doet of een paar keer rond de stoel of tafel loopt.
Thuiswerken is niet evident – om veel goede redenen. Maar je kan gezond en effectief blijven door mijn tips rond homeworking toe te passen. En daarnaast door zoveel mogelijk controle over je werk te houden en door nieuwe technologieën te omarmen. Blijf in contact met vrienden en bouw gezonde afleiding op. Houd een breed perspectief en geef jezelf toestemming om de informatiestroom te prioritiseren. Focus op anderen en blijf in beweging. Voorlopig is het misschien een struggle, maar de uitdagingen van vandaag zullen wegebben en stilaan zal je terugkeren naar een nieuw normaal met – idealiter – een iets ander leren en een versterkt aanpassingsvermogen.
Blijf positief en vooral gezond!
(*) Based on Tracy Brower’s article (Forbes 30.03.20) translated, edited and supplemented with personal experience
